top of page
  • Ayşe Başak Erk

Çocuklar Uyku Düzeni, Uyku Rutini, Uyku Alışkanlığı Oluşturmak



Uyku hepimizin hayatı için önemlidir. Uyuduğumuzda dinleniriz, vücudumuz enerji toplar; iyi bir uyku uyumak, ruh sağlığımızı da doğrudan etkiler. Uyku aynı zamanda rüyalar nedeniyle de önemlidir, rüya gördüğümüzde, o gün tüm yaşadıklarımızı işleriz. Yapılan araştırmalar, uykuda uzun süreli hafızanın güçlendiğini ve bunun okul başarısını doğrudan etkilediğini göstermektedir.

Çocuklara, uyku alışkanlıklarının kazandırılması onların güne, hayata olumlu, artı bir adımla başlamalarını sağlar.


Çocuğuma uyku düzenini nasıl öğretebilirim?


· Uyku zamanı özel bir zaman olsun. Uyku zamanında, çocuğunuzla bire bir, sevgi dolu, güvenli ve huzurlu bir zaman geçirin. Çocuğunuzun uyku düzeni konusunda kararlı ve istikrarlı olun: uyku rutini tamamlandıktan sonra ışıklar kapanır ve uyuma vaktidir.

· Akşamları çocuğunuzun ne zaman fiziksel olarak yorulduğunu, uykusunun ne zaman gelmeye başladığını iyi gözlemleyin. Bu an çocuğunuzun yatağa gitmesi için en iyi andır. Uyku rutinine, uyku zamanından önce başlamalısınız. Eğer uyku zamanını geçirirseniz çocuğunuz hareketli bir döngüye geçer. Bu döngüde çocuğunuzun hareketliliği ile baş etmek ve uyumasını sağlamak daha güç olacaktır.

· Düzenli günlük rutinleriniz olsun; aynı saatte uyuma-uyanma, belirli yemek saatleri, öğlen uykusu saati, banyo saati, kitap saati, oyun saati gibi. Çocuklar ve bebekler onları neyin beklediğini bilmek isterler ve böyle bir düzen içinde kendilerini daha güvende hissederler.

· Basit, kolay bir uyku rutini oluşturun. Bu sayede çocuğunuz daha güvende ve rahat hissedecektir ve uykuya geçiş daha kolay olacaktır.

· Bu rutin çok uzun sürmemelidir ve çocuğun uyuduğu odada gerçekleşmesi daha faydalı olacaktır. Rutin; sakin oyunlar, banyo, sarılma, hikaye okuma, iyi geceler demek, ninni söylemek gibi şeylerden oluşabilir. Bu rutin çocuğunuzun yaşına ve ihtiyacına göre değişecektir.

· Uyku düzenin her yerde uygulanabilir olmasına dikkat edin. Böylece çocuğunuzun uyumasına nerede olursanız olun yardımcı olabilirsiniz.

· Çocuğunuzun gün içinde deşarj olabileceği, hareketli aktivitelerde yer almasına dikkat edin; ancak uyku saatine yakın sakin aktiviteler seçin.

· Işık, beyindeki uyku-uyanıklık döngüsüne sinyal göndermeye yarar. Işıkları uyku zamanına doğru azaltın; karanlıkta uyumaya alıştırın. Sabah olduğunda ise aydınlık olması yararlı olacaktır.


YAPMAMAYA ÖZEN GÖSTERİN:

· Bebeğinizin sakinleşmesi için biberonuna meyve suyu veya süt koymayın. Bu ileride dişlerde çürüğe sebep olur. Su koymanızın bir zararı olmayacaktır. Beslenme ve uyku ilişkisi ilk bir yıldan sonra son bulması önerilir. 1 yaştan itibaren bebekler gece beslenmesine ihtiyaç duymadan, gece boyunca uykuyu sürdürebilirler.

· 6 aylık öncesinde bebeğinize katı yiyecekler vermeyin. Daha öncesinde katı yiyecekler verdiğinizde bebeğiniz bu yiyecekleri sindiremeyebilir ve gece karın ağrısı yaşayabilir. Genel kanının tersine karnı tıka basa dolmuş bebekler gece daha zor uyurlar.

· Çocuğunuzun yatağını oyuncaklarla doldurmayın. Çocuğunuzun yatağını sadece uyumak için kullanmak en iyisidir. Çok fazla oyuncak olduğunda dikkat dağıtıcı olabilir. Bir- iki tane çok sevdiği oyuncağının yatarken yanında olması yeterlidir. Bu çocuğunuzu hem rahatlatır hem de ayrı yatmasına yardımcı olur.

· Asla çocuğunuzu yatağa göndermek bir ceza olmasın. Uyku zamanı güvenli, huzurlu, sevgi dolu olmalıdır. Amacınız çocuklara uyku zamanın huzurlu bir ihtiyaç olduğunu öğretmektir. Uyku zamanına yakın zamanlarda etraf sakin ise çocuğunuz daha rahat uykuya dalacaktır.

· Çocuğunuza içinde kafein olan yiyecek veya içecekler (çay, kola, sıcak çikolata gibi) vermeyin. Gün içinde çok daha önce alınan kafein bile çocuğunuzun uyku döngüsünü bozabilir.

· 2 yaşından itibaren çocuğunuzun günde 1-2 saatten fazla televizyon izlemesine izin vermeyin. Uyku zamanında ise hiç izin vermeyin. (2 yaşına dek televizyon hiç önerilmemektedir) Eğer çocuğunuzun odasında televizyon var ise kaldırın. Araştırmalar, uyku problemlerinin çocuğun uyuduğu odada televizyon olması ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilgisayar, video oyunlarının veya internetin çocuğun odasında bulunması kötü uyku kalitesi ile bağlantılıdır.


Çocuğum yeterli uyuyor mu? Ne kadar uyumalı?

Aşağıdaki tablo size bir çocuğun ortalama uyku sürelerini gösteriyor.

Farklı insanlar farklı sürelerde uykuya ihtiyaç duyarlar. Çocuğunuzun yeterli uyku alıp almadığını, uyanık olduklarındaki davranışlarından, ruh hallerini gözlemleyerek anlayabilirsiniz.


bottom of page