Çocuğunuz Size Her Şeyi Anlatıyor mu? Çocuklarda Güven, Sır Saklama ve Ebeveynle Açık İletişim

Çocuğunuz okulda yaşadığı bir sorunu sizinle paylaşmak yerine geçiştiriyor mu? Bir eşyayı kırdığında bunu söylemekten çekiniyor, yaptığı bir hatayı saklıyor veya üzüldüğünde “Bir şey yok.” diyerek konuşmayı sonlandırıyor olabilir. Belki de zaman zaman çocuğunuzun size anlatmadığı şeyler olduğunu hissediyorsunuz. Böyle durumlarda ebeveynlerin aklına benzer sorular gelebilir: Neden bana anlatmıyor? Benden bir şey mi saklıyor? Bana güvenmiyor mu? Onunla daha açık bir iletişim kurabilmek için ne yapmalıyım?

Öncelikle önemli bir ayrımı yapmak gerekir: Çocuğunuzun size her şeyi anlatmaması, aranızdaki ilişkinin güvensiz olduğu anlamına gelmez. Çocukların da kendilerine ait düşünceleri, deneyimleri ve paylaşmak istemedikleri kişisel alanları vardır. Özellikle büyüdükçe bağımsızlık ve mahremiyet ihtiyaçları artar. Ancak çocuğunuzun hata yaptığında, korktuğunda, utandığında veya yardıma ihtiyaç duyduğunda size gelebileceğini bilmesi çok değerlidir. Çünkü güvenli bir ebeveyn-çocuk ilişkisinde çocuk yalnızca güzel haberlerini değil, anlatmakta zorlandığı deneyimlerini de paylaşabileceğini hisseder. Bu nedenle asıl soru, çocuğunuzun size her şeyi anlatıp anlatmadığı değil; anlatmak istediğinde sizinle konuşmanın onun için ne kadar güvenli hissettirdiğidir.

Çocuklar neden bazı şeyleri ebeveynlerinden saklar?

Bir çocuğun yaşadığı her şeyi ebeveyniyle paylaşmamasının tek bir nedeni yoktur. Bazen çocuk yaşadığı deneyimi henüz anlamlandıramamıştır. Bazen anlatmak istemez, bazen de anlatırsa karşılaşacağı tepkiyi düşünerek sessiz kalmayı tercih eder.Özellikle hata yaptığında veya bir kuralı çiğnediğinde çocuğunuzun aklından farklı düşünceler geçebilir. Ebeveyninin kızacağını, hayal kırıklığına uğrayacağını, kendisini suçlayacağını veya yaşanan duruma hemen müdahale edeceğini düşünebilir. Böyle bir beklenti, çocuğun anlatmak yerine durumu gizlemeyi seçmesine neden olabilir.

Örneğin okulda bir arkadaşının eşyasını kıran çocuk, bunu söylemek yerine hiçbir şey olmamış gibi davranabilir. Burada yalnızca yaptığı davranışın sonucundan korkmuyor olabilir; ebeveyninin gözündeki değerinin değişeceğinden de endişe duyabilir.

Bazı çocuklar ise üzüntülerini veya korkularını paylaşmakta zorlanır. Çünkü yaşadıkları duygunun nasıl karşılanacağını kestiremezler. “Bunu anlatırsam annem üzülür mü?”, “Babam çok kızar mı?”, “Bana neden böyle yaptığımı sorar mı?” gibi düşünceler paylaşma davranışını etkileyebilir. Bununla birlikte her paylaşmama davranışını ebeveynle ilgili bir soruna bağlamak doğru değildir. Çocuklar bazen kendi başlarına düşünmek, bir olayı kendilerine saklamak veya konuşmaya hazır olduklarında paylaşmak isterler. Özellikle ergenlik döneminde kişisel alanın genişlemesi gelişimin doğal bir parçasıdır. Dolayısıyla çocuğunuzun sessiz kaldığı her anı bir güven sorunu olarak değerlendirmek yerine, hangi durumlarda konuşmakta zorlandığını ve hangi deneyimlerini paylaşmayı tercih ettiğini anlamaya çalışmanız daha yararlı olacaktır.

Çocuğunuz size bir şey anlattığında neyle karşılaşacağını düşünüyor?

Çocuklar yalnızca yaşadıkları olayları değil, bu olayları anlattıklarında karşılaşabilecekleri tepkileri de zaman içinde öğrenirler.

Bir hata yaptığında ebeveyninin nasıl tepki verdiğini, üzüldüğünde dinlenip dinlenmediğini veya bir sorun anlattığında hemen çözüm üretilip üretilmediğini deneyimler. Bu deneyimler, ileride benzer bir durum yaşadığında paylaşmayı seçip seçmemesinde etkili olabilir.

Örneğin çocuğunuz bir gün okulda arkadaşının kendisiyle alay ettiğini anlattığında hemen “Sen de ona cevap verseydin.” veya “Neden öğretmenine söylemedin?” diye karşılık verdiğinizi düşünelim. Niyetiniz ona yardımcı olmak olabilir. Ancak çocuğunuz henüz yaşadıklarını anlatmaya çalışırken kendisini sorgulanıyor gibi hissedebilir. Başka bir durumda ise çocuğunuz bir hata yaptığını söylediğinde önce ne olduğunu dinleyip ardından birlikte ne yapabileceğinizi konuşabilirsiniz. Böylece çocuk, hata yaptığında da ilişkinin devam ettiğini ve yaşadığı durumu konuşabileceğini deneyimler. Bu, ebeveynin her davranışı onaylaması anlamına gelmez. Çocuğunuzun davranışına sınır koymanız gerekebilir. Ancak sınır koyarken onu utandırmamak, kişiliğini yaptığı davranışla eşitlememek ve önce ne yaşadığını anlamaya çalışmak önemlidir.

Çocuğunuzun anlatma isteğini destekleyen şeylerden biri de budur: Bir sorun yaşadığında yalnızca davranışının değerlendirilmeyeceğini, kendisinin de anlaşılmaya çalışılacağını bilmek.

Çocuklar neden yalan söyler veya gerçeği değiştirebilir?

Çocukların gerçeği değiştirmesi ebeveynleri endişelendirebilir. Özellikle açık iletişime önem veren ebeveynler, çocuklarının neden doğruyu söylemediğini anlamakta zorlanabilir.

Ancak çocuklarda gerçeği saklama veya değiştirme davranışını değerlendirirken yaş, bilişsel gelişim, hayal gücü, sosyal beklentiler ve yaşanan olayın çocuk için taşıdığı anlam birlikte ele alınmalıdır.Küçük çocuklar bazen olayları tam olarak hatırlayamayabilir, hayal ettikleriyle yaşadıklarını birbirine karıştırabilir veya bir soruya yetişkinin beklentisini düşünerek yanıt verebilir. Daha büyük çocuklar ise cezadan kaçınmak, bir arkadaşını korumak, ebeveynini üzmemek veya kendi özel alanlarını korumak amacıyla bazı bilgileri paylaşmayabilir.

Örneğin çocuğunuz odasını toplamadığı hâlde topladığını söyleyebilir. Burada yalnızca doğruyu söyleyip söylemediğine odaklanmak yerine, neden böyle bir yanıt verdiğini de anlamaya çalışabilirsiniz. Sorumluluktan kaçınmak mı istiyor, eleştirilmekten mi korkuyor, yoksa bir işi tamamlamanın onun için neden zor olduğunu mu anlatamıyor?

Bu sorular, davranışın arkasındaki ihtiyacı anlamanıza yardımcı olabilir.

Çocuğunuz gerçeği değiştirdiğinde onu yalancılıkla etiketlemek veya uzun süre sorgulamak yerine, doğruyu söylemenin ilişkinizde nasıl karşılanacağını göstermeye çalışın.

“Bunu farklı anlatmış olabilirsin. Şimdi ne olduğunu birlikte anlamaya çalışalım.”

“Bir hata yapmış olabilirsin. Benim için önemli olan bunu konuşabilmemiz.”

“Gerçeği anlatmak bazen zor gelebilir. Yine de birlikte çözüm bulabiliriz.”

Bu ifadeler, çocuğunuzun sorumluluktan kaçmasına izin vermek değildir. Doğruyu söylemenin cezalandırılma korkusuyla değil, güvenli bir ilişki içinde mümkün olabileceğini deneyimlemesine yardımcı olmaktır.

Çocuğunuzun her şeyi anlatmasını beklemek doğru mu?

Çocuğunuzla açık bir iletişim kurmak istemeniz anlaşılır. Ancak açık iletişim, çocuğun bütün düşüncelerini, konuşmalarını ve deneyimlerini ebeveyniyle paylaşması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle büyüme sürecinde çocukların kendilerine ait bir iç dünya geliştirmeleri önemlidir. Arkadaşlarıyla yaşadıkları her konuşmayı anlatmak istemeyebilir, bazı düşüncelerini kendilerine saklayabilir veya bir konuyu paylaşmak için zamana ihtiyaç duyabilirler. Ergenlik döneminde bu ihtiyaç daha belirgin hâle gelebilir. Gençler kişisel alanlarını genişletirken ebeveynlerinden bazı konuları saklayabilir veya arkadaşlarıyla paylaşmayı tercih edebilir. Bu durum tek başına ebeveyn-çocuk ilişkisinin bozulduğu anlamına gelmez.

Araştırmalar da ebeveynle paylaşımın çocuğun yaşı, kişisel alan ihtiyacı, ebeveynle kurduğu güven ilişkisi ve ele alınan konunun niteliğiyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Smetana ve arkadaşlarının ergenler üzerinde yürüttüğü araştırma, gençlerin kişisel konulardaki paylaşım ve mahremiyet beklentilerinin ebeveynlerin beklentilerinden farklılaşabildiğine dikkat çekmektedir.

Burada ebeveynin görevi çocuğun bütün sırlarını öğrenmek değil, güvenliğini ve iyilik hâlini ilgilendiren konularda yardım isteyebileceği bir ilişki kurmaktır.

Çocuğunuzun size her şeyi anlatmasını beklemek yerine, anlatmak istediğinde sizi seçebileceği bir ilişki geliştirmeye odaklanın.

Ebeveynin ilk tepkisi neden bu kadar önemli?

Çocuğunuz size bir şey anlattığında verdiğiniz ilk tepki, konuşmanın nasıl devam edeceğini etkileyebilir. Özellikle beklenmedik veya sizi endişelendiren bir şey duyduğunuzda hemen tepki vermek isteyebilirsiniz.

Çocuğunuz okulda bir arkadaşının kendisine kötü davrandığını anlattığında hemen öğretmeni aramak, bir tartışmada nasıl davranması gerektiğini açıklamak veya karşı tarafı eleştirmek isteyebilirsiniz. Ancak bazen çocuğunuzun ilk ihtiyacı çözüm değil, yaşadığı deneyimin anlaşılmasıdır.Öncelikle yargılamadan dinlemek, çocuğun konuşmasına alan açmak ve hemen problem çözmeye geçmemek önemli bir adımdır. Çocuğunuz size bir şey anlattığında önce durun ve dinleyin. Telefonunuzu bir kenara bırakın, başka bir işle ilgileniyorsanız mümkün olduğunca dikkatinizi ona yöneltin. Anlattıklarını tamamlamasına fırsat verin.

Ardından yaşadığı duyguyu anlamaya çalışın.

“Bu yaşadığın seni üzmüş gibi görünüyor.”

“Bunu anlatmak senin için kolay olmamış olabilir.”

“Biraz daha anlatmak ister misin?”

Bazen yalnızca dinlemek ve çocuğunuzun söylediklerini kendi sözcüklerinizle geri yansıtmak bile konuşmayı sürdürmesine yardımcı olabilir.

Hemen çözüm önermek yerine “Şu anda yalnızca dinlememi mi istersin, yoksa birlikte ne yapabileceğimizi düşünelim mi?” diye sorabilirsiniz. Böylece çocuğunuzun ihtiyacını anlamaya çalışırken ona da söz hakkı tanımış olursunuz.

Çocuğunuzun anlatmasını zorlaştırabilecek ebeveyn tepkileri

İyi niyetle verilen bazı tepkiler, çocuğunuzun paylaşımını kesintiye uğratabilir.

Hemen sorgulamak: “Neden böyle yaptın?”, “Sen ne dedin?”, “Peki sonra ne oldu?” gibi art arda sorular, çocuğunuzun kendisini bir açıklama yapmak zorunda hissederek konuşmasına neden olabilir.

Duyguyu küçümsemek: “Bunda üzülecek ne var?”, “Sen de çok alıngansın.” gibi ifadeler, yaşadığı deneyimin önemsiz olduğu mesajını verebilir.

Hemen çözüm üretmek: Çocuğunuz daha ne yaşadığını anlatamadan ona ne yapması gerektiğini söylemek, kendi deneyimini ifade etmesine yeterince alan bırakmayabilir.

Kendi duygusal tepkinizi merkeze almak: “Bunu duyunca çok üzüldüm, bana bunu nasıl yaparsın?” gibi ifadeler çocuğunuzun kendi yaşadığından uzaklaşıp sizi rahatlatmaya çalışmasına neden olabilir.

Kıyaslamak: “Ben senin yaşındayken böyle şeyleri anlatırdım.” veya “Kardeşin olsa hemen söylerdi.” gibi karşılaştırmalar, çocuğun kendisini yetersiz hissetmesine yol açabilir.

Anlattıklarını izinsiz paylaşmak: Çocuğunuzun size anlattığı her şeyi başka aile üyeleriyle veya tanıdıklarla paylaşmak, özellikle mahrem konularda güven duygusunu zedeleyebilir.

Bunların her birini hiçbir zaman yapmamanız gerektiğini düşünmek de gerçekçi değildir. Ebeveynler zaman zaman aceleci, endişeli veya tepkisel davranabilir. Önemli olan, ilişkinizde bu tepkileri fark edebilmek ve gerektiğinde onarım yapabilmektir.

Çocuğunuzla güvenli iletişim kurmak için neler yapabilirsiniz?

Güvenli iletişim yalnızca çocuğunuz bir sorun yaşadığında kurulan konuşmalardan oluşmaz. Günlük yaşamda birbirinizi dinlediğiniz, deneyimlerinizi paylaştığınız ve birlikte zaman geçirdiğiniz küçük anlar da bu ilişkinin temelini oluşturur.

Çocuğunuz konuşmaya hazır olduğunda ona alan açın.

Çocuğunuzun bir konuyu anlatmak istemediğini fark ettiğinizde onu hemen konuşmaya zorlamayın. Bazen çocukların düşüncelerini toparlamak veya duygularını anlamlandırmak için zamana ihtiyacı vardır.“Şimdi konuşmak istemiyorsan sorun değil. Hazır olduğunda seni dinleyebilirim.” diyebilirsiniz. Ancak bu yaklaşım, güvenlik açısından önemli bir durumdan şüphelendiğinizde konuyu tamamen kapatmanız anlamına gelmez. Çocuğunuzun güvenliğini ilgilendiren durumlarda gerekli yetişkin sorumluluğunu üstlenmeniz gerekir.

Sadece sorun yaşadığında değil, gündelik yaşamda da dinleyin.

Çocuğunuzla iletişiminiz yalnızca ödevler, kurallar, okul sorunları veya davranışları üzerine kuruluysa konuşmalar zamanla bir kontrol ve değerlendirme alanına dönüşebilir.

Gün içinde onun ilgi duyduğu konulara, oyunlarına, merak ettiklerine ve küçük keşiflerine de yer verin. Bazen birlikte yürürken, yemek hazırlarken veya oyun oynarken kendiliğinden başlayan konuşmalar, doğrudan soru sormaktan daha rahat bir paylaşım ortamı yaratabilir.

Önemli olan her konuşmanın anlamlı bir sonuca ulaşması değildir. Çocuğunuzun sizinle yalnızca bir şey anlatmak veya birlikte vakit geçirmek için de bağlantı kurabilmesidir.

Anlattıklarını hemen başkalarıyla paylaşmayın.

Çocuğunuzun özel bir deneyimini sizinle paylaşması, bunu ailedeki herkesin bilmesi gerektiği anlamına gelmez. Özellikle arkadaş ilişkileri, kişisel düşünceler veya utandığı bir konu hakkında konuştuğunda mahremiyetine saygı göstermeniz önemlidir. Ancak çocuğunuzun anlattıkları kendisinin veya başka birinin güvenliğiyle ilgiliyse bunu yalnızca aranızda tutacağınıza söz vermeyin. Böyle bir durumda yardım almanız ve onu korumak için gerekli adımları atmanız gerekebilir. Çocuğunuza, “Bana anlattıklarını gereksiz yere başkalarıyla paylaşmam. Ama senin veya bir başkasının güvenliği için yardım almamız gereken bir durum olursa bunu birlikte konuşuruz.” diyebilirsiniz.

Çocuğunuzun duygusunu davranışından ayırın.

Çocuğunuz yanlış bir davranışta bulunduğunda ona kızabilirsiniz. Ancak bu, yaşadığı duyguyu dinlemenize engel olmamalıdır.Örneğin kardeşine bağıran çocuğunuza “Böyle hissetmene gerek yok.” demek yerine “Kardeşine çok kızmışsın. Ancak ona bağırmana izin veremem. Ne olduğunu birlikte konuşalım.” diyebilirsiniz.Duyguyu kabul etmek ve davranışa sınır koymak aynı anda mümkündür. Çocuğunuz böylece öfkesini, üzüntüsünü veya hayal kırıklığını ifade edebileceğini; ancak başkalarına zarar veren davranışların sınırlandırılacağını öğrenir.

Kendi hatalarınızdan söz edin.

Çocuğunuzla güvenli bir ilişki kurmak için ebeveyn olarak her zaman doğru tepki vermeniz gerekmez. Bazen sesinizi yükseltebilir, onu yeterince dinleyemeyebilir veya aceleyle karar verebilirsiniz.Böyle bir durumda davranışınızın sorumluluğunu almanız önemlidir.

“Az önce seni dinlemeden karar verdim. Ne anlatmak istediğini anlamadan tepki verdiğimi fark ettim. İstersen yeniden konuşalım.” Bu tür bir onarım, çocuğunuza ilişkilerde yanlış anlaşılmaların konuşulabileceğini ve hatalardan sonra yeniden bağlantı kurulabileceğini gösterir.

Çocuğunuz size bir şey anlatmak istemediğinde ne söyleyebilirsiniz?

Bazen doğrudan “Ne oldu?” sorusu çocuğunuzun konuşmasını kolaylaştırmaz. Özellikle utandığı, korktuğu veya anlatmakta zorlandığı durumlarda daha açık ve baskısız ifadeler kullanabilirsiniz.

• “Anlatmak istersen seni dinlemek için buradayım.”

• “Bunu konuşmak için acele etmemize gerek yok.”

• “Sana kızmadan önce ne yaşadığını anlamak istiyorum.”

• “Şu anda ne hissettiğini merak ediyorum.”

• “İstersen önce yalnızca dinleyebilirim.”

• “Bir şey anlatmakta zorlanıyorsan birlikte kelimelerini bulabiliriz.”

• “Bir hata yapmış olsan bile benimle konuşabilirsin.”

• “Bunu tek başına çözmek zorunda değilsin.”

• “Şimdi konuşmak istemiyorsan daha sonra yeniden deneyebiliriz.”

Bu cümleleri bir iletişim tekniği gibi ezberlemekten çok, çocuğunuzun gerçekten konuşmasına alan açan bir tutumun parçası olarak kullanmanız önemlidir.

Güvenli sırlar ve saklanmaması gereken sırlar: Çocuğunuzla nasıl konuşmalısınız?

Çocukların mahremiyet ihtiyacına saygı göstermek önemlidir. Ancak çocukların her sırrı saklaması gerektiği düşüncesi de güvenlik açısından risk oluşturabilir.

Sürpriz doğum günü hazırlamak, birine hediye yapmak veya özel bir kutlama planlamak gibi kısa süre sonra açıklanacak sürprizler çocuklar için keyifli olabilir. Ancak bir yetişkinin çocuğa bir davranışı, konuşmayı, mesajı veya fiziksel teması kimseye anlatmamasını söylemesi farklı bir durumdur.

Çocuğunuzun kendisini rahatsız eden, korkutan, utandıran veya güvensiz hissettiren bir şeyi sır olarak saklamak zorunda olmadığını bilmesi gerekir. Özellikle bir yetişkinin veya başka bir çocuğun “Bunu kimseye söyleme.” demesi, tehdit etmesi ya da çocuğun paylaşmasını engellemeye çalışması ciddiye alınmalıdır.

Çocuğunuza yaşına uygun bir dille şu mesajı verebilirsiniz:

“Bazı sürprizler kısa süre sonra ortaya çıkar ve herkesi mutlu eder. Ama seni korkutan, rahatsız eden veya saklaman istenen bir şey olursa bunu bana ya da güvendiğin başka bir yetişkine anlatabilirsin. Böyle bir şeyi anlatmak yüzünden başın derde girmez.”

Bir başka önemli nokta da çocuğunuzun yalnızca size değil, gerektiğinde başvurabileceği başka güvenilir yetişkinlere de sahip olmasıdır. Öğretmeni, okul psikolojik danışmanı veya güvendiği bir aile üyesi bu kişiler arasında olabilir.

Çocuğunuzun güvenliği söz konusu olduğunda öncelik sırrı korumak değil, onu korumaktır.

Çocuğunuz zor bir deneyim anlattığında nasıl karşılık vermelisiniz?

Çocuğunuz size kendisine zarar verildiğini, korkutulduğunu, tehdit edildiğini veya istemediği bir davranışa maruz kaldığını anlatırsa yaklaşımınız özellikle önemlidir.

Öncelikle sakin kalmaya çalışın ve çocuğunuzun anlatmasına izin verin. Onu ayrıntılı biçimde sorgulamayın, yönlendirici sorular sormayın ve anlattıklarını tekrar tekrar anlatmasını istemeyin.

“Bunu benimle paylaştığın için teşekkür ederim.”

“Seni dinliyorum.”

“Sana inanıyorum ve güvende olman için gerekeni yapacağım.”

“Bu yaşanan senin suçun değil.”

Bu tür ifadeler çocuğunuzun yalnız olmadığını hissetmesine yardımcı olabilir.

Ayrıntıları öğrenmek için ısrar etmek yerine, çocuğunuzun kendi sözcükleriyle anlattıklarını dinleyin. Güvenliğiyle ilgili acil bir risk olup olmadığını anlamaya çalışın ve gerektiğinde çocuk koruma alanında yetkin profesyonellerden destek alın. Böyle durumlarda çocuğunuzla yapılacak ayrıntılı görüşmelerin uzmanlar tarafından yürütülmesi önemlidir.

Ayrıca “Kimseye söylemeyeceğim.” gibi yerine getiremeyeceğiniz bir söz vermeyin. Bunun yerine “Seni korumak için yardım almamız gerekebilir. Ne yapacağımızı sana anlatacağım.” diyebilirsiniz. Çocuğunuzun güvenliğini ilgilendiren bir paylaşımda ilk hedef, ilişkinin gizliliğini korumak değil, güvenliği sağlamaktır.

Çocuğunuzun size anlatmaması ne zaman daha yakından değerlendirilmelidir?

Çocuğunuzun bazı konuları kendisine saklaması gelişimin doğal bir parçası olabilir. Ancak daha önce sizinle rahatça konuşan çocuğunuzun aniden belirgin biçimde içine kapanması, sürekli korku veya kaygı göstermesi, belirli bir kişi ya da ortamdan kaçınması veya davranışlarında açıklanamayan değişiklikler ortaya çıkması dikkate alınmalıdır.

Bununla birlikte bu belirtiler tek başına kötü bir deneyim yaşandığını kanıtlamaz. Çocuğunuzun yaşadığı değişikliklerin nedenini anlamak için yaşam koşullarını, ilişkilerini ve gelişimsel ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmek gerekir.

Çocuğunuzun iletişim kurmakta zorlanması uzun süre devam ediyor, günlük yaşamını veya ilişkilerini etkiliyor ya da güvenliğiyle ilgili bir endişe yaratıyorsa bir çocuk ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz. İhmal, istismar veya başka bir güvenlik riski şüphesi varsa uygun çocuk koruma ve sağlık birimlerine başvurmak gerekir.

Çocuğunuzun size anlatabileceği bir ilişki kurmak

Çocuğunuzun size her şeyi anlatmasını sağlayacak tek bir cümle veya yöntem yoktur. Güven, günlük yaşam içinde tekrar eden deneyimlerle gelişir. Dinlendiğini, duygularının küçümsenmediğini, hata yaptığında aşağılanmadığını ve ihtiyaç duyduğunda destek bulabildiğini deneyimlemesi bu ilişkinin temelini oluşturur.

Bazen çocuğunuzun anlattığı bir şeye hemen çözüm bulmanız gerekmez. Bazen yalnızca yanında oturmanız, söylediklerini dinlemeniz veya konuşmak için başka bir zaman önermeniz yeterlidir.Çocuğunuzun mahremiyetine saygı gösterirken güvenliğini ilgilendiren durumlarda sorumluluk almanız; duygularını kabul ederken davranışlarına sınır koymanız mümkündür.

Ebeveyn olarak kendinize şu soruyu sorabilirsiniz:

Çocuğum benimle konuştuğunda yalnızca ne yaptığını mı merak ediyorum, yoksa neler yaşadığını da anlamaya çalışıyor muyum? Çünkü çocuğunuzun size her şeyi anlatması gerekmez. Önemli olan, anlatmakta zorlandığı bir şey olduğunda da size gelebileceğini bilmesidir. Güvenli bir ilişki, çocuğun hiçbir şeyi kendisine saklamadığı değil; ihtiyaç duyduğunda anlaşılabileceğini, destek görebileceğini ve korunacağını bildiği ilişkidir.